برای تربیت کودک و نوجوان
مقدمه بیش از شصت تعریف برای اختلالات یادگیری وجود دارد که معروفترین آنها عبارتست از: عوامل فیزیولوژیک موثر در بروز اختلالات یادگیری عوامل موثر در بروز اختلالات یادگیری عوامل بیوشیمیایی موثر در بروز اختلالات یادگیری عوامل پیش هنگام و قبل از تولد در بروز اختلالات یادگیری عدم تناسب نوع خون مادر با جنین کم وزنی هنگام تولد مسمومیت سرب انواع اختلالات یادگیری درمان اختلالات یادگیری در این شیوه تلاش میشود تا موقعیتهایی برای کودک فراهم شود تا بتواند اطلاعاتی را از محیط دریافت دارد، به یکدیگر ارتباط دهد و آنها را دریابد. استفاده از روروک ، بازیهایی برای آموزش حرکت ، تمرینات روی تخته سیاه برای رشد هماهنگی حرکت و ادراک دیداری ، حل معما در این شیوه کاربرد دارد. از روشهای درمانی دیگر میتوان به روش "دیداری" - "حرکتی فراستیگ" و شیوههای رفتاری اشاره کرد. برخی از متخصصان حرفه پزشکی نیز معتقدند باید به این دسته کودکان دست کم به طور آزمایشی دارو تجویز کرد. با این حال درباره تاثیرات دارو درمانی روی دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری مطالعات انجام شده بسیار اندک است. "مگا ویتامین درمانی" اولین بار توسط کوت برای درمان این اختلالات پیشنهاد شد که به استفاده از ویتامینها تا حداکثر یک هزار برابر میزان مورد نیاز بدن گفته میشود. از سوی دیگر در نظر گرفتن امکانات آموزشی ویژه برای کودکان مورد توجه قرار گفته است مثلا استفاده از اتاق مرجع یا کلاسهای ویژه. با این حال مساله جای دهی مبتلایان به اختلالات یادگیری در کلاسهای مختلف هنوز مورد بحث بسیاری از متخصصان آموزش و پرورش است. خیلی از آموزشهای تربیتی را میتوان در خلال بازیها به کودک نشان داد و به راحتی کودک را در مسیر درست تربیت نمود. همانطور که از خلال بازیهای کودک نیز میتوان به شرایط عاطفی کودک ، احساسات و افکار کودک میتوان پی برد. بنابراین بسیار لازم است که مربیان به اهمیت بازی در زندگی کودک توجه داشته و شرایط مناسب را برای بازیهای مناسب فراهم سازند. اهمیت بازی خداوند نخستین دوره رشد انسان را با بازی همراه کرده است. در اسلام توصیه اکید به این موضوع شده است که کودکان را تا هفت سالگی آزاد بگذارید تا بازی کنند. امام صادق علیهالسلام فرمودهاند: بگذار فرزندت تا هفت سال به بازی بپردازد، در هفت سال دوم به اوادب بیاموز و در هفت سال سوم مراقب او باش. در روایتی آمده است که حضرت محمد صلیاللهعلیهوآلهوسلم با جمعی از یاران از محلی عبور میکردند کودکان را در حال خاک بازی دیدند برخی از یاران خواستند آنها را از بازی کردن باز دارند. پیامبر فرمودند: بگذارید بازی کنند که خاک محل پرورش کودکان است. اسلام علاوه بر آنکه از واپس زدن این تمایل در کودکان جلوگیری میکند توصیه مینماید که پدران و مادران امکانات لازم برای بازی کودک را فراهم کنند و در هر موقعیت و مقام اجتماعی نیز که هستند وقتی را برای بازی با فرزندان خویش اختصاص دهند و خیال نکنند که درصورت بازی کردن با فرزندانشان اقتدار یا متانت آنان خدشهدار میشود. از دیدگاه ویجیناساکس روانشناس بازی و بازی درمانگر معروف ، بازی یکی از فعالیتها و اهداف مهم کودک در زندگی است. او نمیتواند از راه دیگری غیر از بازی به کشف محیط پیرامون خود بپردازد. استعدادهای خود و تواناییهایش را شناسایی کند و آنها را بکار بگیرید. کودک در حین بازی به تمرین زندگی بزرگسالی میپردازد. شرکت در بازیهای کودکان والدین تعیین کننده نوع و شیوه بازی کودک نیستند. بهتر است شرایط سالم برای بازی فراهم سازند و خود به عنوان همبازی شرکت داشته باشند و اجازه بدهند کودک با قدرت خلاقیت خودبازی را اراده کند. در این بازیها والدین نباید خواست و اراده خود را به کودک تحمیل کنند. همپای او و همردیف او قرار بگیرند و بازی شادی را فراهم کنند. پیامبر اکرم میفرمایند: هر کس که کودکی نزد اوست باید برای کودک شود. انواع بازی در کودکان بازی نقش دکتر و مریض ، پلیس ، راننده و... از جمله این بازیها هستند. برخی دیگر از بازیها خیالی هستند که تحت تاثیر قدرت تخیل کودک شکل میگیرند. این نوع بازیها ممکن است تحت تاثیر تماشای برخی فیلمها و کارتونها ، رنگ و بوی خاصی پیدا کند. بازیهای دیگر از نوع بازیهای فکری هستند و در آنها کودک به رشد فکری و ذهنی خود میپردازد. این نوع بازیها با رشد شناختی و فکری کودک مرتبط هستند. بازیهای دیگر جنبه تمرینات جسمانی و ورزشی دارند. کودک به دلیل انرژی سرشار خود با جست و خیز ساده یا بازیهای جسمانی پیچیدهتر سرگرم میشود. چه نوع بازیهای مناسب کودک است؟ سخن آخر اینقدر این مسئله(بیماری ایدز)مهم هست که به نظرم باید یه مطلب راجع بهش میزدم امیوارم استفاده ببرید(بقیه مطلب در بخش ادامه مطلب) مقدمه: پرداختن به موضوع ایدز و راههای پیشگیری از آن بدون پرداختن به موضوع جنسیت بعنوان یکی از نیازهای بنیادی انسانها، ناقص خواهد بود. تجربه عملکرد گروههای متعصب مسیحی در غرب و مسلمانان متعصب در شرق که در ضدیت با حقوق زنان، سقط جنین، برابری حقوق همجنسگرایان و کلآ سکس و جنسیت رویه خوشی ندارند، و روزه سکس را بعنوان تنها راه مقابله با گسترش ایدز تجویز می کنند، کاری جزء آب در هاون کوبیدن نیست. بیماری ها را نمی توان با دعا و استخاره یا وردهای اخلاقی درمان کرد بلکه بایستی دست آوردهای پزشکی، علمی و تجارب موفق ملل دیگر را برای مقابله با آنها بخدمت گرفت. بکارگیری تجارب کشورهای غربی ( البته بعد از تآخیر زیاد) در توزیع سرنگ های مجانی به معتادان که در کشور صورت گرفت، تجربه نسبتآ موفقی بوده و هست. دست اندرکاران امور اذعان دارند که مدتی است ویروس ایدز در کشور از مسیر تماسهای جنسی گسترش می یابد. بهمین دلیل بحث شفاف و علنی جهت آگاهی رسانی در اینباره مهم و ضروری است. اطلاع رسانی در باره ویروس اچ. آی. وی و بیماری ایدز باید در همه سطوح جامعه صورت بگیرد. این مهم شامل صحبت با کودکان و نوجوانان در باره این بیماری مهلک نیز می گردد. اما با هر گروه سنی باید نوعی روش تاثیر گذاری و بقولی تربیتی خاصی در نظر گرفته شود تا عمل آگاهی رسانی مؤثر واقع گردد. جامعه ما نیازمند این است که در کنار برنامه های کوتاه مدت کلآ به پرورش روحیه و منش مسئولیت پذیری در نسل جوان ونوجوان پرداخته شود تا بتوان نیروی آنها برای مقابله با این بیماری مهلک را بخدمت گرفت. در این مطلب به چگونگی صحبت از ایدز و خطرات آن با خردسالان و نوجوانان زیر بیست سال پرداخته می شود. نکته مهم دیگری که در صحبت با کودکان و نوجوانان باید مورد توجه قرار گیرد این است که بزرگسالان همه چیز را نمی دانند ، پس اگر نوجوان شما سئوالی کرد که پاسخ آن را نمی دانید با صداقت به آنها جواب دهید که پاسخ سئوال اشان را نمی دانید اما سعی می کنید که جواب آن را پیدا کرده و به آنها برسانید.توجه داشته باشید که آگاهی جنسی صحیح به کودکان و نوجوانان از آگاهی و اطلاع رسانی صحیح به آنها در باره ایدز جدا نیست.
بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت میکنند، مانند سایر کودکان بازی میکنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار میکنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار میکنند به خوبی انجام میدهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه میروند و میخواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی میشوند. بیش از یک قرن است که متخصان علوم تربیتی و روانشناسی و گفتار درمانی در پی تشخیص و درمان مشکلات این قبیل کودکان بودهاند.
اختلال در یک یا چند فرآیند روانی پایه به درک یا استفاده از زبان شفاهی یا کتبی مربوط میشود و میتواند به شکل عدم توانایی کامل در گوش کردن ، فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حجمی کردن یا انجام محاسبههای ریاضی ظاهر شود. این اصطلاح شرایطی چون معلولیتهای ادراکی ، آسیب دیدگیهای مغزی ، نقص جزئی در کار مغز ، ریس لکسی یا نارسا خوانی و آفازیای رشدی را در بر میگیرد. از سوی دیگر ، اصطلاح یاد شده آن عده را که اصولا بواسطه معلولیتهای دیداری ، شنیداری یا حرکتی همچنین عقب ماندگی ذهنی یا محرومیتهای محیطی ، فرهنگی یا اقتصادی به مشکلات یادگیری دچار شدهاند را شامل نمیشود.
علل بروز اختلالات یادگیری
ثابت شده است که علل بروز اختلالت یادگیری نسبتا مهم است. با این حال در پژوهشهای مختلف تاثیر عوامل زیر در بروز این اختلالات مورد تائید بودهاند. هر چند همواره تاثیر متقابل عوامل مورد نظر بوده است.
بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده اختلالات یادگیری آسیب دیدگی مغزی شدید یا جزئی و صدمه وارده به دستگاه عصبی مرکزی است.
شواهدی در دست است که نشان میدهد اختلالات یادگیری احتمالا در برخی خانوادهها بیش از دیگران دیده میشود. مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها به گونهای حاکی از نشانههای عمل ژنتیکی است. واکر ، "کول" و "ولف" به الگوهای خانوادگی پی بردهاند که با اختلالات یادگیری پیوند دارند.
گفته شده است که اختلالات گوناگون متابولیکی در حکم عواملی هستند که موجب اختلالت یادگیری میشوند. برخی از عوامل بیوشیمیایی که در ارتباط با اختلالات یادگیری از آنها نام برده شده است عبارتند از: هایپوگلیسمی ، عدم توازن استیل کولی نستروز و کم کاری تروئید.
اختلالات یادگیری برخی کودکان میتواند بواسطه مشکلاتی باشد که پیش از تولد ، هنگام تولد و بلافاصله بعد از تولد وجود داشته است.
از جمله عوامل پیش از تولد عبارتند از:
اختلالات در ترشحات داخلی مادر
قرار گرفتن در برابر اشعه
استفاده از دارو
از عوامل هنگام تولد میتواند به مواردی چون:
آسیب وارده بر سر
آمدن جفت پیش از نوزاد
تولد با پا ، اشاره کرد.
از عوامل بعد از تولد عبارتند از:
نارساییهای تغذیهای
محرومیتهای محیطی و ...
عوامل آموزشی موثر در بروز اختلالات یادگیری
به عقیده برخی متخصصان تدریس ناکافی و ناصحیح میتواند در بسیاری از اختلالات یادگیری عامل به حساب بیاید. به نظر میرسد که شماری از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری مرکز تحت آموزش کافی و مناسب قرار نگرفتهاند.
کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری ممکن است در یکی یا چند مورد از زمینههای زیر دچار مشکل باشند: اختلال در زبان گفتاری ، اختلال در زبان نوشتاری ، اختلال خواندن و اختلال در حساب. به عبارتی ممکن است کودکی در همه زمینههای فوق به جز یک زمینه عملکرد خوب و مناسبی داشته باشد، ولی در یک زمینه دچار مشکل شود و به این ترتیب همپوشیهای مختلفی در زمینههای یاد شده ممکن است اتفاق بیافتد.
هر چند اختلالات یادگیری اصولا مسالهای آموزشی است، اما از چندین جنبه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. بسیاری تلاشها در این زمینه آشکار از فرضیه نقص جزئی در مغز سود میجویند و بدین ترتیب میکوشند تا با ارزیابی مسائل فرض شده مربوط به این نقص زیستی مشکل را برطرف کنند. از جمله شیوههای درمانی رایج بر این اساس میتوان به درمان رایج بر نگرشهای "ادراکی" - "حرکتی" اشاره کرد.
با آنکه میل به بازی در سنین بالا کمکم کاهش پیدا میکند و کارهای مهمی جای آن را میگیرد ولی به اعتقاد روانشناسان تا سالهای پایانی عمر نیز تمایل به بازی در انسان وجود دارد هر چند شکل و ظاهر و هدف بازی عوض شده باشد. شاید کودک دلیل بازی کردن خود را نداند و یا آنکه نتواند برای آن علتی بیان کند ولی با این همه نتواند از بازی کردن دست بکشد. امروزه ثابت شده است که کودکانی که به اندازه کافی و به درستی بازی نمیکنند از رشد ذهنی مناسب ، رشد اجتماعی درست بیبهره هستند. ویلیام استون مینویسد: بازی غریزهای برای رشد و نمو استعدادها و یا تمرین مقدماتی برای اعمال آتی است.
پیاژه روانشناس بزرگ کودک معتقد است که در فعالیتهای خود جوش کودک باید او را آزاد گذاشت دخالت نامناسب و بیموقع در فعالیتهای او استقلال و خودمختاری و فعالیت را از او سلب میکند. با اینهمه تاثیر بزرگترها در بازی کودک را بیاهمیت نمیشمارد و به حضور مناسب بزرگترها در بازیهای کودکان اشاره میکند. شرکت مناسب والدین در بازیهای کودکان موجب مستحکمتر شدن رابطه والد و فرزندی میشود و در عین حال یک موقعیت مناسبی پیش میآید که والدین به تربیت کودک بپردازند و نکات تربیتی را در خلال بازی به او آموزش دهند.
اگر به نوع بازیهای کودکان نگاه کنیم تنوع و گوناگونی را در آنها مشاهده میکنیم. با تغییر سن کودکان نوع بازیهای آنها نیز تغییر مییابد. برخی از بازیها ، بازیهایی هستند که در آنها کودک به تمرین روابط و نقشهای اجتماعی میپردازد مثل مهمان بازی. به این ترتیب آنچه را که به عنوان الگو پیرامون خود میبیند در بازیهای خود انجام میدهد. الگوهای کودک در این نوع بازیها اغلب والدین و یا نزدیکان و یا افرادی هستند که برای کودک مهم هستند. در برخی دیگر از بازیها کودک به تمرین حرفه و مشاغل مختلف میپردازد.
والدین به عنوان تسهیل کننده مسیر بازی کودک هستند. کودکان خود با توجه به شرایط سنی خود نوع بازی خود را انتخاب میکنند. لازم است والدین دقت کنند موقعیت بازی یک موقعیت سالم ، امن و مناسب باشد تا مشکلی کودک را تهدید نکند. مثلا با توجه به علاقه کودکان ، بازیهای اجتماعی در حدود 5 سالگی لازم است والدین با ایجاد چنین بازیهایی در انتخاب همبازی کودک خود دقت نمایند و به صورت غیر مستقیم بر بازی آنها نظارت داشته باشند. همچنین در انتخاب اسباب بازی نهایت دقت و تناسب را مدنظر داشته و اسباب بازیهای مناسب که برای رشد فکری و شناختی کودک مفید هستند را انتخاب نمایند.
با توجه به اهمیت و نقش سازندهای که بازی در رشد کودکان دارد و به این اهمیت و ضرورت از طرف متخصصان ، صاحبنظران و بزرگان تاکید فراوان شده است توجه به آن لازم و ضروری مینماید. بطوری که والدین در مسیر تربیت کودک خود در بیشتر موارد میتوانند از بعد بازی وارد شده و تربیت مناسبی را روی کودک خود اعمال نمایند.
اشاره:
نقش والدین در شکل دهی متعادل و پایدار «هویت جنسی» فرزندان، یکی از مهمترین، دشوارترین و در عین حال ظریف ترین مداخله گری های تربیتی است که سهم بزرگی در آینده کودکان- یعنی زمانی که خود در نقش پدر و یا مادر ظاهر می شوند- دارد.
آشنایی والدین با مراحل رشد جنسی کودکان و چگونگی برخورد مناسب و سازنده با نیازها و ویژگیهای روان شناختی و زیست شناختی آنان می تواند سلامت جنسی کودکان را در مراحل بعدی تأمین کند.
آموزش های زودرس، شتابزده و ناشیانه مسائل جنسی به کودکان و نوجوانان همان اندازه آسیب زا خواهد بود که اگر این آموزش ها با تأخیر، پنهان سازی و یا نادیده گرفتن همراه باشد.
اگر والدین به پرسش ها و کنجکاوی های کودکان واکنش های مناسب، طبیعی و متناسب با ظرفیت و ادراک شناختی آنها- به دور از مخفی کاری و سرکوب- داشته باشند، خطر منحرف شدن ذهن کودکان نسبت به مسائل جنسی، کاهش می یابد. چرا که کنجکاوی کودک در ابتدا صرفا جنبه شناختی دارد. اما اگر برخورد والدین با سرکوب و ممنوعیت همراه شود، ممکن است این کنجکاوی معمولی و شناختی، جنبه جنسی پیدا کرده و نهایتا زمینه های انحراف اخلاقی را در آنها به دنبال داشته باشد.
آنچه پیش رو دارید، به قصد آشناسازی والدین، مشاوران و مربیان تربیتی با مراحل رشد جنسی کودکان و نوجوانان وچگونگی برخورد با نیازها و انتظارات آنها برای تأمین و تحکیم سلامت جنسی است.
این مطلب بر گرفته از کتاب کلیدهای آموزش و مراقبت از سلامت جنسی در کودکان و نوجوانان اثر کریستال دفرتیاس با ترجمه سارا رئیسی طوسی است که توسط انتشارات صابرین به دست چاپ سپرده شده است.
از اولین سال های رشد فرزندان، والدین همواره با مسائل مربوط به جنسیت فرزندان و برخورد آنها با این مسئله و همچنین سؤالاتی که از سوی آنها مطرح می شود، مواجه می شوند، به طوری که بسیاری از والدین همواره با این نگرانی روبه رو هستند که چه مسائلی را باید با آنها مطرح کنند و پاسخ سؤالات آنها را به چه صورت و تا چه حد روشن، ارائه کنند. برخورد مناسب با این مسئله در سطح وسیعتر به سلامت جامعه مرتبط می شود. چرا که امروزه یکی از معضلات بسیاری از جوامع مشکل برخورد با مسائل جنسی است.
کودکان از آغاز تولد دارای نوعی کنجکاوی نسبت به مسائل محیط و از جمله نسبت به بدن خود هستند، آگاهی و کنجکاوی شدید آنها نسبت به کارکردهای بدنشان از نوپایی آغاز می شود و تا دوران بلوغ ادامه می یابد. بچه هایی که نحوه کارکرد بدن خود را می شناسند، درک بهتری از مفهوم جنسیت دارند و از هویتی محکم تر برخوردارند. دانش به کودکان قدرت می بخشد، بنابراین کودکان نیز مانند نوجوانان باید به منابع اطلاعاتی قابل اعتماد دسترسی داشته باشند، چه درون خانواده و چه دیگر منابع موجود در جامعه. کودکان علاوه بر دانش زیست شناختی، به آموزش درباره روابط انسانی هم نیاز دارند.
چنانچه کودکان این اطلاعات لازم را از منابع سالمی مانند خانواده یا مراجع صحیح آنان در جامعه دریافت نکنند، از آنجا که کنجکاوی بخش لاینفک وجود آنهاست، به دنبال منابع دیگری از جمله دوستان و اینترنت و... برای کسب اطلاعات می روند و چه بسا این منابع، صلاحیت لازم را نداشته و اطلاعات غلط و نامناسبی در اختیار آنها قرار دهند. پس بهتر است این آموزش در خانواده و به صورت صحیح صورت بپذیرد.
یکی از روش های حفظ سلامت جنسی کودکان، آموزش مفاهیم خصوصی و سری به آنان است. باید به کودکان از همان سنین پائین آموخت که برای اشاره به اعضای تناسلی خود از عبارت: «اعضای خصوصی بدن» استفاده کنند. یکی از کارهای مهم والدین این است که سطح شرم را در کودکان روبه رشد خود در سطحی نگهدارند که وقتی بچه ها به اطلاعات نیاز داشتند، نه والدین و نه کودکان نسبت به پرسش در این باره بی میل نباشند. کلید این مسئله درک بین «سری» و «خصوصی» است. باید به آنها بگوئیم «راز» یا «سر» چیزی است که فقط تعداد محدودی از افراد از آن آگاهی دارند و نباید آن را با دیگران در میان گذاشت. از سوی دیگر اطلاعات خصوصی اطلاعاتی است که ممکن است دیگران از آن آگاه باشند. اما ضرورتی برای در میان گذاشتن آن وجود ندارد. مثلا هر یک از اعضای خانواده مسائل خصوصی خود را دارند. اعضای خصوصی بدن نیز چنین وضعی دارند. یعنی همه آدم ها در بدن خود اعضای خصوصی دارند ولی هر کس فقط می تواند به اعضای خصوصی بدن خود دسترسی داشته باشد.
صحبت درباره جنسیت برای اغلب والدین کار دشواری است. والدین یا نگران زیاد گفتن هستند و یا کم گفتن و یا نگران گیج کردن بچه های خود. بسیاری از والدین هم فکر می کنند که اگر درباره مسائل جنسی به کودکان خود چیزی بگویند، افکار جنسی را در ذهن های کوچک آنها پرورش می دهند و با این کار بچه ها را به تجربه جنسی تشویق می کنند. مسئولیت شما این است که حرف بزنید و اجازه ندهید که ناراحتی خودتان یا سکوت فرزندتان مانع از بازکردن باب گفت وگو شود. نزد فرزندتان اعتراف کنید که سخن گفتن درباره جنسیت گاهی با شرم و حیا همراه است .چون موضوع حساس و خصوصی است.
سؤالاتی که اغلب کودکان با کنجکاوی از والدین خود می پرسند این است که نوزاد از کجا می آید؟ نوزاد چگونه بیرون می آید؟ بچه چگونه داخل شکم مادر می شود؟ برای پاسخ به این سؤالات باید زمان مناسبی را انتخاب کرد و ابتدا بهتر است سؤال کنیم که فرزندمان چه چیزی در مورد آن مسئله می داند و با توجه به اطلاعات، سطح سنی و درک او پاسخ دهیم.
لحظه های مناسب آموزش، موقعیت هایی هستند که در طی زندگی روزمره ما رخ می دهند و به صورت فتح بابی برای گفت وگوی بیشتر درباره موضوع جنسیت عمل می کنند.
هنگام گفت وگو درباره جنسیت، نکات کلیدی زیر را به خاطر بسپارید:
۱- پدر و مادر نخستین آموزگاران کودک در زمینه جنسیت هستند.
۲- هنگامی که می خواهید گفت وگو درباره جنسیت را با فرزند خود آغاز کنید شرم و حیا تا حدودی طبیعی است.
۳- کودکان به منابع اطلاعاتی قابل اعتماد نیاز دارند، آنها باید توانایی این را داشته باشند که با شما یا فرد بزرگسال قابل اعتماد دیگری درباره این موضوع خیلی حساس صحبت کنند.
۴- اگر احساس می کنید که این کار برایتان دشوار است، با والدین دیگر صحبت کنید و برای تمرین، نظرات و پاسخ های خود را با صدای بلند به زبان بیاورید.
۵- اگر فرزندتان شما را با سؤال خود غافلگیر کرد، می توانید پاسخ خود را به تعویق بیندازید، اما حتما در اولین فرصت به سؤال او پاسخ دهید.
۶- اطلاعات در مورد جنسیت، مانند هرموضوع دیگر، نیاز به بیان مکرر دارد، یک بار گفتن کافی نیست.
گاهی اوقات والدین به خاطر ارزش ها و عقاید خود، به صحبت با فرزندانشان درباره جنسیت علاقه ای نشان نمی دهند، آنها پیش خود می گویند: «اگر من این واقعیت ها را به او بگویم و او از این اطلاعات برای تجربه جنسی استفاده کند چه؟» یا «نکند فرزند من علاقه مرا نسبت به گفت وگو در این باره، چنین تعبیر کند که من رضایت داده ام وارد تجربیات جنسی زودهنگام و نامناسب شود؟» اما ترس والدین را می توان با نتایج تحقیقات علمی ارزشمند کاهش داد. ثابت شده است که ارائه اطلاعات بیشتر به نوجوانان، باعث افزایش تجربیات جنسی در آنها نمی شود، در واقع کودکانی که نسبت به کارکرد بدن خود و مسائل مربوط به جنسیت آگاهی دارند، تمایل بیشتری برای به تأخیر انداختن آمیزش جنسی دارند، پس والدین می توانند ترس های خود را کنار بگذارند و مطمئن باشند که به نفع بچه هاست اگر اطلاعات جنسی خود را از بزرگسالانی که به آنان علاقه دارند، دریافت کنند. بچه ها به هر حال کنجکاوی خود را ارضاء خواهند کرد و اطلاعات لازم را از منابعی مانند دوستان، نشریات و... به دست خواهند آورد. از این رو والدین باید آموزش جنسی کودکان را برای اطمینان از رشد سالم آ نها تا بلوغ کامل، رهبری کنند.
تصویر بدنی
بیشتر بچه ها، با آغاز سن بلوغ، نسبت به ظاهر خود نارضایتی هایی پیدا می کنند. بیشتر بچه ها واقعا نمی دانند که چه می خواهند و با نگرانی منتظر می شوندتا ببینند چه شکلی از آب درمی آیند بیشتر بچه ها ده- دوازده ساله نسبت به تغییرات دوران بلوغ احساساتی متناقض دارند.
بلوغ زمانی است که بدن کودک شروع به تغییر کرده و توانایی تولید مثل پیدا می کند، بلوغ فرآیندی طبیعی و بهنجار است که در تمام انسانها رخ می دهد، آغاز بلوغ در بیشتر دخترها، حدود نه یا ده سالگی است اما گاه ممکن است این رویداد، بین سنین هشت تا پانزده سالگی آغاز شود. بلوغ در بیشتر پسرها بین یازده و دوازده سالگی آغاز می شود، ضمن آنکه در پسرها هم تفاوت زیادی وجود دارد.
هر چه آغاز دوره بلوغ دیرتر باشد، مدت کامل شدن آن نیز بیشتر می شود.
باید به آنها آموخت که عواملی از قبیل وراثت و تغذیه بر شکل ظاهری افراد تأثیر زیادی دارد. یکی از نکات مهم، توجه به بهداشت به ویژه در دوران بلوغ است. به بچه ها یاد بدهید که چگونه بهداشت بدن خود را با تمیز کردن موهای ناخواسته و استفاده از وسایل بهداشتی و محصولات ضد عرق حفظ کنند. هنگام بلوغ ترشح چربی در پوست سر نیز افزایش می یابد. شاید لازم باشد فرزندتان موهایش را با فاصله کمی مثلا هر روز یا یک روز در میان بشوید.
در مورد مسائلی مانند آکنه که مخصوص سال های رشد بچه هاست به ویژه با توجه به محصولات ضد آکنه و بهداشتی که امروزه وجود دارند باید به فرزندانمان کمک کنیم تا در این باره نگرانی نداشته باشند چرا که آنها در این سنین بسیار نگران شکل ظاهری خود هستند.
از میان تغییرات دوران بلوغ، نوسانات خلقی بیشترین ناراحتی را برای والدین ایجاد می کند، بچه ها در این مرحله از رشد، اغلب با والدین خود اصطکاک پیدا می کنند. وقتی فرزندتان دچار نوسانات خلقی است، هرگز کنایه ها، حالت ها و نیش خندهای او رابه خود نگیرید.
اگر نسبت به نوسانات خلقی فرزندتان صبور باشید، بهتر می توانید راههای ارتباط کلامی را با او نگه دارید. ممکن است فرزندتان برای مدت طولانی بد خلق باشد و تمایلی به همکاری با شما نشان ندهد، اما شما باید در زندگی او حضور دائم داشته باشید و برایش چارچوب و حد و حدود تعیین کنید و او را مورد حمایت قرار دهید.
هویت و سوگیری جنسی
بچه ها از پنج تا هشت سالگی در معرض پیام های بی شمار رسانه های جمعی، مدرسه و نهادهای مذهبی درباره هویت و سوگیری جنسی، قرار می گیرند. صحبت با بچه ها در مورد هویت جنسی و سوگیری جنسی موجب می شود آنها در فراز و نشیب های عاطفی خود کمتر با مشکل برخورد کنند. می توان با بچه ها درباره انواع عشق ها صحبت کرد مانند عشق به فرزندان و همسر و به آنها توضیح داد که این عشق ها با هم تفاوت دارند. بین افراد احساسات خاصی به وجود می آید که جاذبه جنسی نامیده می شود. وقتی نسبت به کسی این احساس عاشقانه را داشته باشیم، دچار هیجان می شویم، این احساسات ،احساساتی خوشایند است.
هیچ یک از جنبه های زندگی کودک به اندازه کانون خانواده در پرورش جنسیت او نقش ندارد. بچه ها در خانواده الگوی روابط آینده خود را پی ریزی می کنند. ارتباط بین والدین و اعضای خانواده در زندگی آینده و در مورد نحوه تشکیل خانواده آ نها تأثیر بسیاری دارد. فرزندانی که رفتار والدین خود را نسبت به یکدیگر، توام با محبت و صمیمیت و احترام می بینند، الگوی مناسبی برای آینده پیدا می کنند و یاد می گیرند که به خانواده خود پای بند باشند و مسائل اخلاقی را رعایت کنند. نویسنده کتاب بر این مسئله تأکید دارد که مسائل اخلاقی خانواده خود را حتما برای فرزندتان شرح دهید و اصولی را که برایتان اهمیت دارد، چه به صورت کلامی و چه در عمل به او نشان دهید. صرف نظر از ساختار خانواده مهم ترین چیزی که باید در خانواده وجود داشته باشد، احساس تعهد، علاقه و مراقبت از بچه هاست. مهارت های فردی و بین افراد که برای زندگی در دنیای بزرگسالان لازم است. در خانواده و بر اساس برخورد متقابل بین اعضای آن شکل می گیرد.
کنجکاوی جنسی
وقتی بچه ها دنیای بیرون خود را کشف می کنند، نسبت به اعضای خصوصی بدن هم جنس خود و جنس مخالف نیز به طور طبیعی کنجکاو می شوند. بچه ها در بازی های عادی خود از فرصت استفاده می کنند و از نظر جسمی به بچه های جنس موافق یا مخالف خود نزدیک می شوند تا شکل بدن آنها را کشف کنند. معمول ترین سناریو، دکتر بازی کردن بچه هاست. بیشتر بچه ها تجربه دارند که وقتی نزد پزشک می روند او بدن آنها را معاینه می کند، پس دکتر بازی می کنند تا بتوانند فرصت دیدن بدن دیگران را به دست آورند.
آگاه باشید که بچه ها از سر کنجکاوی بازیهای جنسی می کنند واین امری طبیعی است. اگر دیدید که فرزندتان در حضور بچه های دیگر برهنه یا نیمه برهنه شده است، عکس العمل شما بسیار مهم است و بر احساسی که فرزندتان در آینده نسبت به بدن خود و اعضای خصوصی آن پیدا خواهد کرد تأثیری بسیار مهم خواهد گذاشت.
نویسنده در کتاب مراقبت از سلامت جنسی در کودکان و نوجوانان سناریوهای دیگری را نیز در این زمینه بررسی کرده است.![]()
کلید اصلی کمک به کودکان برای فهم فاکت های عمده در ارتباط با ایدز این است که در باره این فاکتها بطور مداوم صحبت شود. موضوع را ساده وبه بخشی از محاوره و صحبت های روزانه تبدیل کنید. نباید اجازه داد که ایدز یک موضوع مجزا و یا یک موضوع خاص درس تربیتی مبدل شود. هر جا که با کودکان و نوجوانان در باره جنسیت و مسائل مربوط به آن، عشق، مواد مخدر، دوستی، سلامتی، بهداشت و امثال اینها صحبت می کنید، موضوع ایدز را هم در آنها بگنجانید.با آنها رک، صریح، باز و صادق باشید اما از یاد نبرید که به حریم خصوصی اشان احترام گذاشته و از ورود به آن بپرهیزید؛ مثلآ از آنها نپرسید که آیا استمنا می کنند یا نه یا اینکه در خلوت خود با دوستان همسن و سال به چگونه بازیهایی مبادرت می ورزند. درک این مسئله نباید چندان سخت باشد هرآنگاه که بزرگسالان به نیاز خود مبنی بر حفظ حریم خصوصی فکر کنند، آنگاه اهمیت حفظ حریم خصوصی کودکان و نوجوانان خود را هم میتوانند درک نمایند.
ادامه مطلب
نوشته شده در شنبه چهاردهم مهر 1386ساعت
2:19 توسط مرجان| |
بازی یکی از نیازهای اساسی کودکان به شمار میرود. مهمترین و اساسیترین فعالیت کودک به شمار میرود که در عین سرگرم کردن کودک کارکردهای مهم دیگری را داراست که هر یک از این کارکردها به جنبهای از زندگی کودک مربوط میشوند که او را برای ورود به زندگی بزرگسالی آماده میسازند. از این لحاظ شرایط بازی ، آزادی کودک در بازی ، اسباب بازیهای مورد استفاده کودک و مدت زمانی که به بازی با کودک اختصاص داده میشود اهمیت شایان توجهی دارد.
نوشته شده در شنبه چهاردهم مهر 1386ساعت
2:16 توسط مرجان| |
مسئله ای بسیار مهم...
نوشته شده در شنبه چهاردهم مهر 1386ساعت
2:6 توسط مرجان| |
سلام عرض شد
نوشته شده در شنبه چهاردهم مهر 1386ساعت
1:57 توسط مرجان| |


