مترجم: امیررضا درگاهی
بعضي مواقع کج خلقي ها و سرکشي هاي فرزنداني که خويشتن دار نيستند، حتي صبورترين والدين را هم آزار داده و باعث مي شود که از کوره در بروند.
چه براي خريد به يک فروشگاه شلوغ رفته باشيد، چه با خانواده به تعطيلات و چه در خانه باشيد، اين رفتارها مي توانند شديدا شما را مغشوش و نا اميد کنند. اما اگربه فرزندان، خويشتن داري را آموخته وبه آنها بياموزيد که بجاي واکنش هاي ناگهاني و بدون فکر، رفتارهاي خود را در موقعيت هاي مختلف کنترل کنند، اداره کردن اين ناهنجاري ها کمي آسان تر خواهد بود.
با تمرين خويشتن داري، فرزندان تان ياد مي گيرند که چطور تصميمات مناسبي اتخاذ کرده و در موقعيت هاي استرس زا واکنش نشان دهند تا با نتايج مثبتي در زندگي روبرو گردند.
براي مثال اگر به فرزند خود بگوئيد که تا بعد از شام از بستني خبري نيست، ممکن است او با گريه، التماس و حتي جيغ زدن بخواهد شما را مجاب کند. اگر حس خويشتن داري در فرزندتان وجود داشته باشد، خواهد سنجيد که اين رفتارهاي ناهنجارشايد موجب شود حتي بعد از شام هم به او بستني ندهيد؛ پس با صير بيشتري انتظار بستني بعد از شام را مي کشد.
چطور مي توانيد فرزندان خود را در يادگيري خويشتن داري ياري کنيد؟
در اينجا با توجه به سنين فرزندان توصيه هايي مطرح شده است که مي تواند شما را در اين امر کمک کند:
•تا 2 سالگي: نوزادان و کودکان نوپا مرتبا نا اميد مي شوند، زيرا فاصله ي زيادي بين کارهايي که مي خواهند انجام دهند و کارهايي که واقعا قادر به انجام آنها هستند وجود دارد. آنها اغلب در واکنش به اين نا اميدي ها رفتارهاي ناهنجار و آزار دهنده از خود بروز مي دهند. البته شايد بتوانيد با سر گرم کردنشان با اسباب بازي ها يا کارهاي ديگر از گريه ها و جيغ ها جلوگيري کنيد. تا زمانيکه فرزندتان 2 ساله است، براي جلوگيري از کارهاي آزار دهنده ي او شايد بهترباشد از يک وقفه ي کوتاه استفاده کنيد ( اين وقفه مي تواند براي يک يا دو دقيقه روي صندلي آشپزخانه يا پايين پله ها باشد) تا به کودک خود نشان دهيد اين حرکت نتيجه رفتار اوست. درضمن، اين وقفه ها به کودک شما مي آموزد که در اين مواقع بهتر است کمي تنها باشد تا اينکه گريه کردن و جيغ کشيدن را از سر بگيرد.
•3 تا 5 سالگي: در اين سنين نيز شايد از وقفه هاي فوق استفاده شود، اما بهتر آن است که به محض اينکه بچه آرام گرفت اين وقفه را تمام کنيد. اين کار روش موثري در تشويق فرزندتان به بالابردن خويشتن داريست. همچنين مي توانيد از فرزندان تان به خاطر از دست ندادن کنترل خويش در شرايط سخت و نا اميد کننده تقدير به عمل آوريد.
•6 تا 9 سالگي: وقتي فرزندتان به مدرسه برود، احتمالا ديگر مي تواند پيامد اعمال، تنبيه و تشويق را تشخيص دهد و به همين ترتيب در رفتارهاي بد و خوب قدرت انتخاب دارد. اين مطلب را بايد به آنها بياموزيد که گاهي اطاعت نمودن وفکر کردن درباره موقعيتي که در آن قرار دارند بهتر از واکنش نشان دادن سريع است. البته البته بد نيست که به فرزندتان سفارش کنيد در مواقعي که ممکن است کنترل خود را از دست بدهد ازمهلکه دور شود تا آرامش را دوباره بدست آورد.
•10 تا 12 سالگي: بچه ها در اين سنين طبيعتا بهتر احساسات خود را درک مي کنند. به آنها بياموزيد درباره موقعيتهايي که ممکن است منجربه از دست دادن کنترل در آنها شود فکر کرده و سپس آنها را تحليل کنند. براي آنها توضيح دهيد موقعيتي که در ابتدا ممکن است عذاب آور باشد، تا پايان اينگونه باقي نمي ماند و شرايط بهتر خواهد شد. از فرزند خود بخواهيد قبل از واکنش نشان دادن به يک موقعيت خاص حتما تفکر کند.
•13 تا 17 سالگي: بچه ها در اين مقطع سني تقريبا قادر به کنترل تمامي اعمال خود هستند؛ اما بايد به آنها ياد آوري کنيد درباره عواقب طولاني مدت کارهاي خود انديشه کنند. از نوجوان خود بخواهيد که قبل از هر گونه واکنشي خوب فکر کند. همچنين وي را تشويق کنيد تا در شرايط سخت با شما صحبت کند تا اينکه کنترلش را از دست داده، درب را محکم بکوبد و يا فرياد بزند. شايد بهتر باشد که در اين سنين با محروم کردن او از برخي امتيازات، او را به حفظ کنترل تأديب کنيد. اين مفهوم را به او القا کنيد که خويشتن داري يک مهارت مهم است.

وقتي که فرزندان کنترل خود را از دست مي دهند بايد چه کرد؟
نشان دادن راههاي مناسب در مقابل موقعيت هاي استرس زا به فرزندان و آوردن مصداق هاي خوبي براي آنها، از اهميت بسياري برخوردار است. با اينکه در برخي مواقع دشواراست، اما از داد کشيدن بر سر فرزندان خودداري کنيد؛ در عوض در برخورد با آنها قاطع و صريح باشيد. هنگامي که فرزندتان کنترل خود را از دست مي دهد، بجاي اينکه شما هم کنترل خود را از دست بدهيد، با خوبي به او بفهمانيد که فرياد کشيدن، گريه و زاري کردن و کوباندن در، رفتارهايي غير قابل قبول بوده و عواقبي براي او در پي خواهد داشت. به آرامي و متانت اين عواقب ( که ممکن است گرفتن امتيازي از وي باشد، مثلا از دست دادن کامپيوترش) را براي او شرح دهيد.
اگر فرزندتان براي بدست آوردن چيزهايي که مي خواهد گاهي اوقات از قهر کردن، گريه و فرياد استفاده مي کند، به او بياموزيد که اين، راه موثري براي رسيدن به خواسته هايش نيست. براي مثال اگر فرزندتان در يک فروشگاه براي خريد آبنبات شروع به گريه و زاري کرد، شما با نخريدن آن، علاوه بر اينکه قبلا براي او دليل نخريدن را توضيح داده ايد، عملا به او نشان مي دهيد که رفتارش غير قابل قبول بوده و تأثيري ندارد. اگر فرزندتان دائما کنترل خود را از دست داده، رفتارهاي مجادله آميز، غير اجتماعي يا بدون فکر از خود بروز مي دهد و کج خلقي اش بيشتر از ده دقيقه به يک شکل طول مي کشد، شايد بهتر باشد موضوع را با دکتر او مطرح کنيد.
براي بچه هايي که در سنين دبستان هستند، اگر اين کج خلقي ها با يکي از رفتارهاي زير همراه بود، بهتر است با پزشک مشورت کنيد:
•بي قراري
•عمل بدون تفکر ( واکنش هاي آني)
•سرکشي
•اختلال در تمرکز
•عزت نفس پايين
•کاهش عملکرد در مدرسه

علاوه بر اين ها، صحبت با معلمين فرزندتان درباره وضعيت کلاس ها و رفتارهاي او در کلاس مي تواند مفيد باشد. شما مي بايست بر اعمال خود نيز نظارت کرده و ببينيد که آيا در عمل هم مي توانيد در موقعيت هاي پر اضطراب خويشتن دار باشيد. اگر نمي توانيد در اين موقعيت ها خود را کنترل کنيد، از مشاور خانوادگي خود سؤا ل کنيد که آيا جلسات مشاوره مي تواند شما را در اين زمينه کمک کند يا خير.

منبع:سایت همسر